In de kafenions, bij de bushalte, tijdens een gesprek op straat, overal zie je mannen met een komboloi in de hand.
Wij vroegen ons vaak af wat de betekenis en bedoeling hiervan was. We vonden het antwoord in het boek
"The Komboloi and its History" van Aris Evangelinos
Waar je komt, gaat, staat, loopt, iets eet of drinkt overal kom je ze tegen, de komboloi. Van heel klein tot heel groot.
Ze worden gebruikt door jong en oud. Is het een gebedsketen, zoals de bekende rozenkrans? Wat is een komboloi?
Er is maar één manier om daar achter te komen denk je, gewoon vragen: "wat is een komboloi?"
Het antwoord wat je krijgt is tekenend. Je wordt eerst aangekeken, dan moet je er bij komen zitten, en raki drinken.
Je verwacht het grote moment: eindelijk antwoord. Een oudere man houdt zijn komboloi omhoog en zegt: "dit is de komboloi".
Dan maar anders: "Wat is de betekenis van de komboloi?". Deze vraag blijkt nog minder slim.
Het antwoord blijft: "komboloi". Na een paar raki en een paar andere antwoorden, lijkt er eindelijk meer duidelijkheid te komen. Een man gaat er uitgebreid voor zitten. ”Ik zal je uitleggen wat een komboloi is en waarvoor hij is”.
Ook de overigen buigen naar voren om alles goed te horen. Eerst nog een raki en een sigaret. De man weet nu alle ogen op zich gericht en begint zijn verhaal.
wat is een komboloi?
"De komboloi is er speciaal voor de mannen en hun zorgen. Iedere kraal stelt een overdenking voor. Hij neemt een kraal in zijn hand en denkt: Wat moet ik allemaal doen? De bakker moet ik deze week betalen, alleen mijn geld is op. Hij laat de kraal vallen en pakt de volgende. Bij de slager moet ik vlees halen, anders begint mijn vrouw te klagen. Ook deze kraal laat hij vallen en pakt de volgende. Mijn baas betaalt me maar de helft van wat ik verdien. Wat moet ik doen?
Zo gaat hij verder totdat hij alle kralen gehad heeft: KOMBOLOI !!!!! en ze worden allemaal weggegooid in de andere hand".
Een massale lachsalvo schalt door de taverne, want iedereen begrijpt dat dit onzin is. Maar juist in deze onzin blijkt ook de zin van de komboloi te zitten. In ieder geval zoals hij tegenwoordig gebruikt wordt. In het Engels heten ze worry-beads en dit dekt een gedeelte van de betekenis.
Vriend
De komboloi is een “vriend”. Hier kun je alle plezier, zorgen en verdriet mee delen. In tijden van problemen helpt hij om alles rustig op een rijtje te zetten. Terwijl je de kraaltjes geleidelijk door je vingers laat gaan, kun je alles de revue laten passeren. Er kan zelfs een meditatieve werking vanuit gaan.
Verder kun je de komboloi ideaal gebruiken om kwalijke gewoontes af te leren, denk hier bijvoorbeeld aan roken. Het is een beproefd middel tegen stress en mogelijk zelfs hoge bloeddruk. Het houdt in ieder geval de vingers en de hand soepel.
Liggen hier misschien mogelijkheden voor mensen met RSI problemen?
Van het tikken van de kraaltjes op elkaar gaat een weldadige rust uit, ik moet er wel bij zeggen dat je van dit getik soms geïrriteerd kan raken, sommige mensen kunnen er niet tegen. Echter in alle naslagwerken kom je juist deze beschrijving tegen: misschien komt de onrust wel vanuit onszelf in deze drukke maatschappij. Het doet namelijk denken aan niets doen of doelloos voor je uit staren. Echter de komboloi-speler gebruikt hem om zijn concentratie te verhogen en vast te houden.
De Grieken zeggen ook "play the komboloi". Laat hem een deel van jezelf zijn, of geleidelijk worden.
Sommige mensen hebben het spelen tot een ware kunst verheven. Op een flitsende manier zie je komboloi door hun vingers gaan en het lijkt of de komboloi een levend iets is dat ze slechts met moeite in de hand kunnen houden. Dit laatste kost overigens veel oefening en moeite.
Dit is een komboloi
Een ketting van een oneven aantal kralen, in een ronde of ovale vorm. Bovenaan altijd een grote kraal, ook wel "priest" genoemd. De kralen zijn bij een echte komboloi van natuurlijk materiaal, veelal mineralen, fossielen, hout en zelfs gedroogde vruchten. Hij heeft altijd een oneven aantal kralen omdat je dan altijd 1 in het midden hebt voor het evenwicht.
De komboloi's zijn te vinden in verschillende kleuren en afmetingen. Dit geldt ook voor de kralen. De grootste komboloi die ik zelf gezien heb was 120 centimeter lang en had kralen van een paar centimeter in doorsnee. Hij was een paar honderd jaar oud en gemaakt van rood koraal. Ik heb zelfs niet naar de prijs durven vragen.
In iedere toeristenwinkel in Griekenland verkopen ze “komboloi's”, u leest het goed tussen aanhalingstekens. Ze hebben niets met een komboloi te maken, ze zijn gemaakt voor de toeristen als aandenken. Meestal ligt de prijs rond de vijf euro en daar kun je ook nog makkelijk op afdingen. Ze worden fabrieksmatig in grote hoeveelheden gemaakt, van kunststof en kosten bijna niets.
De echte Komboloi is altijd handgemaakt, van amber of van ander materiaal en voorzien van bewijs van echtheid. Je moet er wel voor op zoek in een komboloi-shop. Heb je zo'n winkel gevonden dan zul je zien dat ze er zijn in vele verschillende soorten en in de daarbij behorende prijsklassen.
Een echte, mooie komboloi met een certificaat van echtheid is er al vanaf € 12,-. Eén van de duurste komboloi's, gemaakt van oud amber, kost ongeveer € 900,-.
Geschiedenis van de komboloi.
De meningen hierover zijn sterk verdeeld. Het meest waarschijnlijke is dat de voorloper van de komboloi tijdens de Turkse bezetting is ontstaan. De Turken hanteerden namelijk de moslim-komboloia bestaande uit 33 of 99 gebedskralen.
Er zijn twee theorieën: 1. de Grieken namen deze in de loop der jaren over, met hun eigen interpretatie ; 2. de Grieken namen deze uit protest over en haalden er een even aantal kralen af. Zo kon je er gemakkelijk mee spelen en was hij niet zo strak.
De rozenkrans is van latere datum en heeft een andere oorsprong.
Wel staat vast dat de herkomst van de komboloi nog verder ligt en zijn wortels heeft liggen in het hindoeïsme of boeddhisme.
Komboloi vandaag
Een komboloi is een middel om je te onderscheiden. Er zijn komboloi's die een statussymbool zijn en waar mee gepronkt wordt. Tegenwoordig is er een duidelijke opmars van de komboloi. Je ziet hem meer en meer bij jong, oud, man en vrouw. Ook worden er steeds meer komboloi's door 1 persoon gebruikt, zodat je een komboloi kunt pakken die bij je stemming of kleding past.
Een komboloi met zijn kralen is net het leven, vol plezier, en lach, tranen, vallen en opstaan. Gelukkig is de komboloi een ronde streng en mocht je een kraaltje overslaan dan heb je als voordeel dat je opnieuw kunt beginnen. Ook is er geen einde en geen begin, op het einde zit namelijk het begin en andersom.
Het spel van de Komboloi wordt bijna door iedereen in Griekenland gespeeld.
Voor vragen en bestellingen kunt u ons mailen op het E-mail adres: info@freeoncrete.nl
Wil je ook een komboloi? Wil je een komboloi gemaakt van een bepaald soort materiaal? Je kunt ze bij ons bestellen.
Verder verwijs ik graag naar het boek "The Komboloi and its History" van Aris Evangelinos.
Helaas alleen verkrijgbaar in het Grieks en Engels.
